CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, 6 Şubat depremlerinin ardından afetzedelerin borçlandırılmasını Meclis gündemine taşıdı. Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, uygulamanın sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığını savundu.
Cem Avşar, 6 Şubat depremlerinin ardından afetzedelerin konut sahibi yapılırken borçlandırılmasına tepki gösterdi. Avşar, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi sundu.
“6 ŞUBAT JEOLOJİK RİSKİN EN ACI GERÇEĞİNİ GÖSTERDİ”
Türkiye’nin 14 bin 500 kilometrelik fay hattı uzunluğuna sahip sismik bir coğrafyada bulunduğunu vurgulayan Avşar, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş olan depremlerin bu jeolojik riskin en acı gerçeğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Depremlerin 120 bin kilometrekarelik alanda, 11 ilde ağır yıkıma yol açtığını belirten Avşar, yapılan hasar tespit çalışmalarına göre yaklaşık 850 bin bağımsız birimin çeşitli düzeylerde zarar gördüğünü kaydetti.
“455 BİNİ AŞKIN KONUT VE İŞ YERİ TAMAMLANDI”
Resmi açıklamalara göre deprem sonrası geçen üç yıllık süreçte 455 bin 357 konut ve iş yerinin tamamlandığını aktaran Avşar, anahtar teslim törenlerinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirildiğini belirtti.
Ancak ödeme planına ilişkin açıklamaların kamuoyunda tartışma yarattığını ifade eden Avşar, konutların faizsiz ve sabit ödemeli şekilde 18 yıl vadeyle aylık 8 bin 750 TL, köy evlerinin ise aylık 8 bin 100 TL taksitle hak sahiplerine verileceğinin duyurulduğunu hatırlattı. İş yerlerine ilişkin ise net bir ödeme planı açıklanmadığını dile getirdi.
“AFET KOŞULLARINDA BORÇLANDIRMA SOSYAL DEVLETLE BAĞDAŞIR MI?”
Avşar, olağanüstü afet koşullarında barınma hakkının bir borçlandırma mekanizmasına dönüştürülmesinin sosyal devlet ilkesiyle nasıl bağdaştırıldığını sordu. Ödeme güçlüğü çekecek depremzedelerin mülkiyet kaybı ya da tahliye riskiyle karşı karşıya kalıp kalmayacağına ilişkin Bakanlıktan açıklama talep etti.
Ayrıca belirlenen tek tip ödeme planında konut ve iş yerlerinin metrekaresi, bulunduğu konum ve hak sahiplerinin gelir durumunun dikkate alınıp alınmadığını soran Avşar, bu konuda Bakanlığa ulaşan talep ve şikâyetlerin olup olmadığını da gündeme getirdi.
“133 MİLYARI AŞKIN BAĞIŞ TOPLANDI”
Türkiye Tek Yürek Kampanyası kapsamında 133 milyar 216 milyon 444 bin 143 TL toplandığını hatırlatan Avşar, Avrupa Birliği üyesi ülkeler başta olmak üzere birçok devlet, uluslararası fon, sivil toplum kuruluşu, belediye ve özel sektör temsilcilerinin de çeşitli destekler sunduğunu ifade etti.
Toplanan kaynakların toplam tutarının ne olduğu, hangi kalemlerde kullanıldığı ve denetim mekanizmalarının nasıl işletildiği konusunda şeffaf bir “Deprem Bilançosu” açıklanıp açıklanmayacağını soran Avşar, kamuoyunun ayrıntılı şekilde bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.
MALİYET, KAR MARJI VE DENETİM SORULARI
Deprem konutlarının maliyet hesaplamalarının hangi kriterlere göre yapıldığını ve borçlandırma tutarlarının hukuki dayanağını da soran Avşar, 21/b usulüyle inşa edilen konut, köy evi ve iş yerlerinin yüklenici firmalara birim maliyetinin ve müteahhitlerin kâr marjının açıklanmasını istedi.
Ayrıca teslim süreçlerinde kaliteyi düşüren uygulamalar yapıldığı, eksik işçilik ve malzeme kullanıldığı yönündeki iddiaların Bakanlığa ulaşıp ulaşmadığını soran Avşar, bu konuda işleyen bir denetim mekanizması olup olmadığını ve varsa denetim raporlarının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağını gündeme getirdi.
CHP’li Avşar, deprem sonrası yürütülen konut politikalarının sosyal devlet ilkesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
