CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Türkiye genelinde kendiliğinden yıkılabilecek durumda olan 2 milyon bağımsız birim bulunduğunu belirterek konuyu Meclis gündemine taşıdı. Avşar, bütçede kentsel dönüşüm ve afetlere ayrılan payın faize ayrılan kaynağın gerisinde kaldığını söyledi.
CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Türkiye’de deprem riski altındaki yapı stokuna dikkat çekerek, kendiliğinden yıkılabilecek durumda olan ve acil dönüşüm bekleyen 2 milyon bağımsız birim bulunduğunu açıkladı. Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yazılı soru önergesi sundu.
Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu vurgulayan Avşar, 85 milyonluk nüfusun yüzde 71’inin deprem riski taşıyan bölgelerde yaşadığını, ortalama iki yılda bir yıkıcı deprem meydana geldiğini ve bunun en somut örneğinin 6 Şubat depremleri olduğunu ifade etti. Resmi açıklamalara göre Türkiye genelinde 6 milyon bağımsız birimin risk altında olduğunu belirten Avşar, bunlardan 2 milyonunun acil dönüşüm beklediğini söyledi.
BÜTÇEDE FAİZE AYRILAN PAY DÖNÜŞÜMÜN 5 KATI
Deprem riski yüksek bir coğrafyada dirençli şehirler inşa edilmesi gerektiğini kaydeden Avşar, bütçe dağılımını da eleştirdi. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na 111 milyar 125 milyon 672 bin TL, AFAD’a ise 375 milyar 452 milyon 610 bin TL ayrıldığını belirten Avşar, bu iki kurumun toplam bütçesinin 486 milyar 578 milyon 282 bin TL olduğunu ifade etti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesinin ise 275 milyar 11 milyon 91 bin TL olduğunu kaydetti.
Avşar, dönüşüm ve afetlere ayrılan kaynağın faize ayrılan payın beşte biri düzeyinde kaldığını savunarak, afet yönetiminin toplam bütçe içindeki payının yüzde 2,9’dan yüzde 2,7’ye düştüğünü söyledi. Ayrıca 2026 yılı bütçesinde yerel yönetimlerin genel bütçe içindeki payının da yüzde 9,2’den yüzde 8,8’e gerilediğini dile getirdi.
“İKTİDAR AĞZINA BİLE ALMIYOR”
Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde “kendiliğinden yıkılabilecek” durumda olan 2 milyon bağımsız birime ilişkin iktidar tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmadığını öne süren Avşar, bu durumun kamuoyunda yeterince tartışılmadığını belirtti.
Avşar, Bakan Murat Kurum’un bütçe görüşmelerinde İstanbul’a ilişkin yaptığı açıklamalara da dikkat çekti. Kurum’un, İstanbul’da 7,5 milyon konut ve iş yerinin bulunduğunu, 1,5 milyonunun mühendislik hizmeti almamış ve zemin nedeniyle ileri derecede risk altında olduğunu söylediğini hatırlatan Avşar, İstanbul’da 600 bin bağımsız birimin her an kendiliğinden çökebilecek durumda olduğunun ifade edildiğini aktardı.
“İSTANBUL’DA DÖNÜŞÜME ODAKLANILMALI”
Bilim insanlarının İstanbul’da beklenen olası depreme karşı acil ve kesintisiz kentsel dönüşüm çağrısı yaptığını belirten Avşar, tüm gündemlerin ertelenerek dönüşüme odaklanılması gerektiği yönündeki uyarıları hatırlattı.
Ancak iktidarın İstanbul’un depreme hazırlığını Kanal İstanbul Projesi’ne dayandırdığını savunan Avşar, projenin jeolojik açıdan ağır riskler barındırdığına dikkat çekti.
“KANAL İSTANBUL DEPREM RİSKİNİ TETİKLEYEBİLİR”
Danıştay’ın talebi üzerine 21 akademisyen ve uzmanın hazırladığı Bilirkişi Heyeti Raporu’na işaret eden Avşar, raporda Kanal İstanbul’un yapılmasının büyük bir deprem riskini tetikleyebileceğinin ortaya konduğunu ifade etti. Projenin İstanbul’un deprem güvenliğini zayıflatma potansiyeli taşıdığını belirten Avşar, bu risklere ilişkin kamuoyuna açıklama yapılması gerektiğini söyledi.
BÜTÜNCÜL DEPREM KANUNU ÇAĞRISI
Yarısı Bizden Kampanyası ve Yerinde Dönüşüm Projesi’nin hedeflerin gerisinde kaldığını savunan Avşar, Marmara Bölgesi ve Türkiye genelindeki riskli konut stokunun bu yöntemlerle dönüştürülemeyeceğini ifade etti.
Avşar, tüm paydaşları kapsayan, görev ve sorumlulukların net biçimde belirlendiği, meslek odaları, özel sektör ve vatandaşların dahil edildiği, kaynak planlamasını içeren bütüncül bir Deprem Kanunu çıkarılması gerektiğini vurguladı.
BAKAN KURUM’A YÖNELTİLEN SORULAR
CHP’li Avşar, Bakan Kurum’a şu soruları yöneltti:
Türkiye genelinde riskli ve çok riskli durumda olan toplam bağımsız birim sayısı kaçtır? İl ve bölge bazında dağılımı nedir?
Kendiliğinden yıkılabilecek durumda olduğu belirtilen 2 milyon bağımsız birime ilişkin özel bir çalışma veya acil eylem planı var mıdır?
2026 bütçesinde AFAD ve Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na ayrılan kaynak yeterli midir? Alternatif finansman kaynakları gündemde midir?
Türkiye’nin depremselliğine uygun, bütüncül bir Deprem Kanunu çıkarılması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Kanal İstanbul’a ilişkin Bilirkişi Heyeti Raporu doğrultusunda yeni bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Muhtemel Marmara depremine ilişkin tahliye, barınma, iletişim, arama-kurtarma ve eğitim-tatbikat planlarını içeren bir acil eylem planı mevcut mudur?
Avşar, “Asrın ihmaliyle karşı karşıyayız. 2 milyon beton tabut acil dönüşüm bekliyor” diyerek, hükümeti riskli yapı stokuna karşı daha hızlı ve kapsamlı adımlar atmaya çağırdı.
